18 سپتامبر 2024 - هنگام غربالگری زنان باردار از نظر دیابت بارداری، آزمایش قند خون اتفاقی 70٪ موارد را از دست می دهد. بر اساس مطالعه ی محققان دانشگاه Kobe باید متخصصان زنان و زایمان تشویق شوند تا به آزمایش‌های قابل اعتمادتری برای کمک به پیشگیری از عوارض بارداری و ایجاد دیابت نوع 2 در مادران و کودکان رو آورند.

دیابت حاملگی وضعیتی است که در آن زنانی که قبلاً سالم بودند، سطح قند خون بالایی را در دوران بارداری تجربه می کنند. در صورت درمان، اکثر زنان نوزادان سالمی به دنیا می آورند، اما اگر کنترل نشود، می تواند منجر به عوارض بارداری، بزرگتر شدن نوزادان بیش از حد معمول و افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 بعداً برای مادر و کودک شود.

بنابراین، انجمن بین‌المللی گروه‌های مطالعاتی دیابت و بارداری توصیه می‌کند که همه زنانی که قبلاً دیابت در آنها تشخیص داده نشده است، بین هفته‌های 24 تا 28 تحت آزمایش تحمل گلوکز خوراکی قرار گیرند.

در این روش چند مرحله‌ای نیاز است که زنان برای 8 تا 12 ساعت قبل از نمونه‌گیری اولیه خون ناشتا باشند، سپس محلولی حاوی مقدار استانداردی از گلوکز می‌نوشند و پس از مدت زمان معینی نمونه خون دیگری از آنها گرفته می‌شود تا ببینند کارایی بدن در پاک کردن مولکولهای قند از خون چگونه است.

با این حال، بخش بزرگی از مراکز بهداشتی از یک آزمایش قند خون تصادفی بسیار ساده‌تر استفاده می‌کنند که برای آن نمونه ی خون از زنان باردار در هر زمان از طول روز گرفته می‌شود و سطح قند خون آنها تنها یک بار بدون در نظر گرفتن اینکه زنان قبلاً چه چیزی یا چه زمانی غذا خورده‌اند، آنالیز می‌شود. این روش، روشی سریعتر و کم هزینه تر محسوب می شود و تنها در صورتی که تست زنان در این غربالگری ساده مثبت باشد، از آنها خواسته می شود که تست تحمل گلوکز خوراکی دقیق تر را انجام دهند.

دکتر تانیمورا کنجی، متخصص زنان و زایمان در دانشگاه کوبه و دانشجویش تومیموتو ماساکو، نگران بودند که این رویکرد دو سطحی به طور بالقوه موارد زیادی از ابتلا به دیابت را در اولین غربالگری تشخیص ندهد. آنها که در مرکز پری ناتال بیمارستان دانشگاه کوبه کار می کردند، غربالگری قند خون تصادفی را با یک آزمایش استاندارد دیگر برای دیابت بارداری، که همان تست چالش بسیار حساس تر گلوکز بود در یک پروتکل واحد برای همه زنان شرکت کننده که به مرکز آنها مراجعه می کردند، ترکیب کردند.

آنها سپس از زنانی که جواب آزمایش چالش گلوکز آنها مثبت بود، خواستند که آزمایش واقعی تحمل گلوکز خوراکی را نیز انجام دهند، که به آنها اجازه می‌داد تا مشخص کنند که اگر تنها از روش آزمایش تصادفی قند خون برای غربالگری استفاده کنند، چند مورد مثبت شناسایی نمی شد.

نتایج آنها که در مجله تحقیقات دیابت منتشر شد، نشان داد که از 99 زنی که در نهایت تشخیص دیابت بارداری را دریافت کردند، 71.7 درصد در اولین نمونه ی خون خود سطح قند خون طبیعی داشتند که منجر به تشخیص منفی (بدون دیابت) در غربالگری اولیه می شد.

تومیموتو توضیح داد: اگرچه برخی مطالعات نشان داده اند که تست قند خون تصادفی نسبت به سایر تست ها حساسیت کمتری دارد، اما هیچ مطالعه ای نتایج را در افراد مشابه به طور مستقیم مقایسه نکرده است. مطالعه ما تایید کرد که این روش غربالگری که به طور گسترده در مراکز بالینی استفاده می شود، مکرراً موارد زیادی از ابتلا به دیابت را از دست می دهد.

برای اینکه ببینند این موضوع چقدر گسترده است، محققان مطالعه ای را نیز در میان مراکز بهداشتی درمانی در استان هیوگو، جایی که دانشگاه کوبه مستقر است، انجام داد. آنها دریافتند که 43 درصد از پاسخ دهندگانی که از آزمایش قند خون استفاده کردند، تنها به غربالگری قند خون تصادفی تکیه کردند.

تومیموتو گفت: «در ژاپن، جایی که حدود نیمی از زایمان‌ها در کلینیک‌های زنان و زایمان انجام می‌شود تا در بیمارستان‌ها، آزمایش‌های دقیق‌تر اما پیچیده‌تر و زمان‌برتر به‌طور گسترده مورد استفاده قرار نمی‌گیرند. با این حال، این مشکل منحصر به ژاپن نیست، زیرا بررسی‌های مشابه نشان می‌دهد که در بریتانیا، 48 درصد از کلینیک‌ها برای اولین غربالگری فقط به آزمایش قند خون تصادفی متکی هستند».

تانیمورا گفت: "ما می‌خواهیم که متخصصان مراقبت‌های بهداشتی و بیماران را در مورد این خطر آگاه سازیم و آنها را تشویق کنیم تا استفاده از روش غربالگری تحمل گلوکز خوراکی را که دقیق‌تر است، انجام دهند. ما امیدواریم داده‌های ما بتواند به بهبود سیستم مدیریت و بازنگری دستورالعمل های غربالگری دیابت بارداری کمک کند. هدف این است که از مادران و نوزادان بیشتر در برابر مشکلات بارداری و زایمان ناشی از این نوع دیابت محافظت کنیم و به طور کلی خطر ابتلا به این بیماری را در آینده کاهش دهیم".

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2024-09-widely-gestational-diabetes-cases.html